2026/01/26

ATZIO OREXARI ELKARRIZKETA. NER GROUP-EKO DINAMIZATZAILEA

Erakunde batek autokudeatuta funtziona al dezake eta erabaki estrategikoak modu partekatuan hartu? Nola da posible nagusirik eta hierarkiarik ez izateak emaitza ekonomikoak hobetzen laguntzea? Nola jokatzen dute pertsonek beren lana planifikatzeko autonomia osoa dutenean? Horiek dira Ner Groupek martxoaren 9tik 13ra egingo dituen jardunaldietan jorratuko diren gaietako batzuk. Atzio Orexa, Ner Group-eko dinamizatzailearen arabera, egungo gizartearen ezaugarriekin bat ez datorren eredu iraungi bat gainditzeko aukera ematen duen erakunde-sistema berri baterantz joateko interesa duten CEOei eta zuzendariei zuzendutako mintegi sakon bat da. Tresnak? Erabateko prestasuna, komunikatzeko grina, esperientzia, ibilbidea eta, batez ere, emaitzak. 

Galdera. Martxoaren 9tik 13ra bitartean, Ner Groupek jardunaldi batzuk egingo ditu autokudeaketari eta antolaketa-sistema berri bateranzko igarobideari buruz. Zergatik eta zertarako antolatu duzue mintegi aurreratu hau? 

Erantzuna. Historikoki, beste pertsona batzuei eta NER estiloa ezagutu nahi zuten erakundeei irekitako erakundeak izan gara. Eta jarrera eta gogo komunikatibo hori gure DNAren osagai diren ezaugarriak dira: NER estiloa zertan oinarritzen den kontatu eta transmititu nahi dugu. Gainera, azken urteotan, enpresen antolamendu-sistemek bilakaera bat izan dute, estilo horrekin oso lerrokatuta baitaude. Ekarpen asko daude teoriaren eta ideien ikuspuntutik, baina Ner Groupek esperientzia eta ibilbide praktiko oso luzea du. Eta gehienetan arrakasta-kasuak izan ditugu, autokudeaketarekin lotutako kontzeptuak praktika errealarekin, pertsonen eta erakundeen eguneroko funtzionamenduarekin konbinatu ditugunak. Ezagutza praktiko horri esker, NER estiloan oinarritzen diren erakundeak eraginkorrak dira eta antolamendu-sistema horizontal batean oinarritzen dira. 

“Erakundeen kontrola galtzeko beldurra dago, emaitzetan eta eraginkortasunean erregresioa jasateko beldurra. Baina errealitatea kontrakoa da” 

G. Mintegia bereziki CEOei, enpresa-zuzendariei eta erakundeetako profil erabakitzaileei zuzenduta dago. Nola seduzitu daitezke buruzagitzak kentzearen, erabaki partekatuak hartzearen eta pertsonenganako erabateko konfiantzaren alde egiten duen sistema bat ezar dezaten, hau da, oso posizio desberdinetatik abiatzen direnak? 

E. Erakunde askotan nagusi den antolamendu-sistema orokorrari dagokionez, asebetetze maila baxua duen izendatzaile komun bat dago, gutxi gorabehera agerikoa dena. Eta uste dut gogobetetasun falta hori kargurik ez duten pertsonei nahiz CEOei, liderrei edo jabeei ere aplika dakiekeela. Jende askok badaki sistema zaharkituta dagoela, iraungita, eta ez diela egungo gizartearen ezaugarriei erantzuten. Baina, era berean, badakigu erakundeen kontrola galtzeko beldurra dagoela, bai emaitza ekonomikoetan bai erakundearen eraginkortasunean erregresioa jasateko beldurra. Eta errealitatea kontrakoa da: pertsonak beren onena emateko eta beren ezagutza, trebetasun eta helburu guztiak emateko aukera ematen dien posizio batean kokatzen direnean, esperientziak emaitzak beti hobeak direla esaten digu. Eta hori esperientziatik esaten dugu, beldur horiek guztiak modu positiboan desagertu direla egiaztatzeko aukera eman baitigu. 

“Jardunaldi hauetan gardenak izango gara erakunde autogestionatu baten benetako funtzionamendua nolakoa den zehazterakoan, eta Ner Groupeko erakundeen kasu praktikoak kontatzerakoan” 

G. Zer espero dezake jardunaldi hauetan interesa izan dezakeen pertsona batek? 

E. Guk kontzeptu teorikoak emango ditugu, baina gure balio-proposamena ez da horretara mugatzen, nola egiten dugun partekatzea baizik. Benetan garrantzitsua teoriatik praktikara nola igarotzen den ikustea delako. Izan ere, prestakuntza-jardunaldi hauetan, erakundeen egunerokoan dauden pertsonek beraiek emango dute beren esperientzia, ezagutza, erabiltzen dituzten baliabideak eta tresnak, taldeen funtzionamendua… Gardenak izango gara erakunde autogestionatu baten benetako funtzionamendua nolakoa den zehazterakoan, eta Ner Group-eko erakundeen kasu praktikoak partekatuko ditugu. 

“Eredu hori utopikoa balitz, ez litzateke egongo printzipio horien arabera denboran zehar modu iraunkorrean funtzionatzen duen erakunderik” 

G. Batzuek sistema utopiko bat ikusten dute eredu honetan… Zer esango zenieke? 

E. Autokudeaketa eredu utopikotzat jotzen duenak utopikoa eta gauzaezina lotzen ditu. Hala ere, ebidentzia enpirikoa ez dator bat irakurketa horrekin. Utopia bat balitz, ez litzateke egongo printzipio horien arabera modu iraunkorrean funtzionatzen duen erakunderik. Errealitatea argia da: Ner Group 17 erakundek osatzen dute gaur egun, eta autokudeaketa, erantzukidetasun eta erabakiak hartzeko partekatutako maila altuekin jarduten dute. Hala ere, ñabardurak egitea komeni da. Giza antolaketa oro inperfektua da. Autokudeaketak ez ditu gatazkak eta tentsioak ezabatzen; agerian uzten ditu eta talde-laneko gai bihurtzen ditu. Zentzu horretan, beti mantentzen da osagai “utopiko” bat, ez ideal eskuraezin gisa, baizik eta ikaskuntza eta etengabeko hobekuntza bideratzen dituen horizonte gisa. Gainera, managementeko literatura klasikoan oraindik gutxi sistematizatutako eredua da. Ezagutzaren zati handi bat ez dator eskuliburu itxietatik, eguneroko jardunetik, hausnarketa partekatutik eta egiten duguna berrikusteko gaitasunetik baizik. Autokudeaketa ez da betirako lortzen den egoera bat, etengabeko eraikuntzan dagoen prozesu bizi bat baizik, eguneroko esperientzian baliozkotu eta birdefinitzen dena. 

“Trantsizio honek ikasketa prozesu bat suposazten du, pertsonak eraldatzeko eta gauzak egiten ikasteko prozesu bat da, zeinetarako printzipioz ez gauden diseinaturik edo bapatean onartzeko prest”  

G. Urrea al da distiratzen duen guztia, ala sistemak ere zailtasunak dakartza? 

E. Bai, zailtasunak daude. Horietako handiena gure baitan dago, eta historian zehar nagusitu diren hezkuntza-sistematik, familia-tradiziotik eta antolaketa-sistemetatik datozen hainbat faktoreren eragin handia dute. Trantsizio horretarako ikaskuntza-prozesua oso garrantzitsua da, pertsonak eraldatzeko eta “diseinatuta” edo onartzeko prest ez gauden gauzak egiten ikasteko prozesua. Ikaskuntza-prozesu horrek hausnarketa handia eskatzen du, buruko eskema zaharkituak berreraiki eta gauzak beste modu batera ezin ditugula egin esaten diguten ereduak kolokan jarri behar dira. Baina eraldaketa pertsonalaren prozesua erakundeen eraldaketa-prozesuaren parte ere bada, elkarren eskutik doaz. Ikasteko eta eboluzionatzeko bide horretan asko laguntzen du emaitzak hobeak izateak. Eta balantzan esfortzua eta emaitzak kontrajartzen dituzunean, hor motor bat sortzen da, jarraitzeko palanka oso garrantzitsua, nahiz eta jakin beti gauza batzuk hobeto egin daitezkeela. 

“Alderdi askotan Ner Group-eko erakundeok ekarpen handia egin behar dugu, bi hamarkada baino gehiagoko ibilbide luzea baitugu” 

G. Zer bilakaera du joera honek nazioartean? Zer eginkizun dute TEAL eta Corporate Rebels bezalako erakundeek? 

E. Erakunde horiek bozgorailu oso garrantzitsua ematen ari dira erakunde horizontalen eta progresiboen kulturarekin zerikusia duen guztiari. Eta, nolabait, dibulgazio-funtzio oso garrantzitsua betetzen dute, munduan barreiatuta dauden pertsonak eta kolektiboak batzen dituelako. Frederic Laloux efektua oso garrantzitsua izan da, erakunde askori begiak ireki dizkielako eta beste funtzionamendu-metodo bat posible dela konbentzitu dituelako. Lerrokatze horretan, Ner Groupek oso presentzia garrantzitsua du: Corporate Rebelsen zelula errebeldeen hainbat jardueratan parte hartzen dugu, eta ikusten dugu alderdi askotan Ner Groupeko erakundeek ekarpen handia egiten dugula, bi hamarkada baino gehiagoko ibilbide luzea baitugu. 

“Gizartea, pertsonak… aldatu dira, gaur egun gazteek beste asmo eta itxaropen batzuk dituzte, eta errealitate berri horri erantzuna ematen jakin behar dugu” 

G. Munduko joera dela eta finkatuta dagoela esango zenuke? 

E. Ez, ez dago finkatuta. Gizartea eta kultura eraldatzeko prozesuek urte asko behar izaten dituzte, baina ziur nago hazia ernatu egin dela eta zerbait geldiezina dela. Begi-bistakoa da enpresa-sistema bertikala eta hierarkikoa XIX. mendetik datorrela, industria-iraultzatik eta hierarkia desberdinen mende dauden beste egitura batzuetatik, eta hori iraungita dago. Gizartea, merkatuak, pertsonak… aldatu direlako, gaur egun gazteek beste asmo eta itxaropen batzuk dituzte, eta errealitate berri horri erantzuna ematen jakin behar dugu. 

“Garrantzitsua da eraldaketa hau hasten duten erakundeak berdinen talde batekoak izatea, esperientziak, zailtasunak eta ikaskuntzak partekatzeko” 

G. Azken urteotan, Ner Groupen lurralde-eremua beste autonomia-erkidego batzuetara zabaldu da, hala nola Andaluziara eta Madrilera. Antolakuntza-eredu berri horren hedapenak abiadura egonkorra hartu al du? 

E. Badakigu badirela enpresak beste eremu eta autonomia-erkidego batzuetan kultura- eta antolaketa-eraldaketak egiten ari direnak. Eta badakigu, halaber, garrantzitsua dela erakunde horiek berdinen talde batekoak izatea eta antzeko hizkuntza, esperientziak, zailtasunak eta ikaskuntzak partekatzea. Bide horretan, beste erkidego batzuetako erakundeekin egiten dugu topo, hala nola Andaluziarekin eta Madrilekin, eta beste erkidego batzuetako kideak ere eduki ditzakegula badakigu. Egiaztatu dugu, ordea, eraldaketa hori hasten duten erakundeak oso isolatuta gera daitezkeela enpresa-ingurune konbentzionaletan “bakarrik” jarraitzen badute. Gaur egun, oso garrantzitsua eta beharrezkoa da kultura-sistema edo erreferentzia-esparru berekoak diren erakundeetan parte hartzea, ikusi baitugu eraldaketa hori denboran zehar hasi zuten beste erakunde batzuek hasieran sustatu zituzten balioekin eta kulturarekin bat ez datozela. Elementu asko ezin dira bi urtetan aldatu, eta denborarekin disolbatu egin daitezke, landu ezean. 

G. Zer espero du Ner Groupek martxoan egingo diren jardunaldietan? 

E. Gure komunikazio- eta gardentasun-balioekin koherenteak izatea espero dugu, eta proposatzen diegun sistemarako trantsizioa hasi nahi duten erakunde guztietara zabaltzea. Esperientzia errealen balioa eskaini nahi diegu, hurbiltasuna eman nahi diegu, kultura- eta antolaketa-testuinguru honetan bi hamarkada baino gehiago daramatzaten enpresa-errealitateak zuzenean ezagutu ditzaten; esan nahi diegu posible dela, eta lagundu nahi diegu, pixkanaka, kultura hori zabaltzen, kasu errealetatik eta praktikoetatik abiatuta. Koherenteak izan nahi dugu “gure etxe“ barrutan oso garrantzitsua den zerbaitekin, hau da, guregana hurbilduko diren pertsona eta erakundeei gure esperientzia, konfiantza eta edukien komunikazioan gardentasuna helarazi eta transmititu nahi diegu.